Program zajęć kształtujących kreatywność dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi w Szkole Przysposabiającej do Pracy. Świat zabija myślenie. Oto dowód: Nauczycielka w liceum narysowała kredą na tablicy punkt i zapytała: - Co widzicie? PROGRAM SOCJOTERAPEUTYCZNY - ZAJĘCIA ROZWIJAJĄCE KOMPETENCJE EMOCJONALNO - SPOŁECZNE 1. Założenia programu: Program zajęć socjoterapeutycznych – rozwijających kompetencje emocjonalno - społeczne jest jedną z form pomocy psychologiczno – pedagogicznej adresowaną do młodzieży zagrożonej niedostosowaniem społecznym. 1. Zajęcia rozwijające kreatywność z gddd przypisane są do klasy. Czy wpisujemy je do planu lekcji danej klasy? Czy powinien być osobny dziennik? Do którego wpisujemy frekwencję, program? 2. Co Waszym zdaniem kryje się pod pojęciem "zadania statutowe"? Koło zainteresowań to działanie statutowe? Klucz do uczenia się to kompletny program edukacyjny składający się z ponad 600 dynamicznych i różnorodnych “sesji” w 12 modułach tematycznych. Zajęcia koncentrują się na rozwijaniu umiejętności uczenia się, ale obejmują także szeroki zakres tradycyjnej wiedzy i umiejętności odpowiednich rozwojowo. Daje to dzieciom możliwość rozwijania, ćwiczenia i dostrajania swoich Zapraszamy też do rzucenia okiem na pozostałe warsztaty – na pewno znajdziesz tam coś dla siebie! Wszelkie pytania prosimy śmiało kierować na mail: zapisy@varsztatovnia.pl , lub na nasz numer: 780 122 376 (pon - pt | 9:00-16:00) Warsztaty kreatywności to zajęcia, na których nauczysz się jak pobudzić swoją kreatywność i jak 6) zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo oświatowe. 4. Zajęcia, o których mowa w ust. 3 pkt 5, są prowadzone w szkole w przypadku przyznania przez organ prowadzący szkołę godzin na realizację tych zajęć zgodnie z § 3 ust. 1 . Impulsem do napisania programu była moja praca w szkole. Obserwacja uczniów przekonała mnie, iż działalność plastyczna wywiera ogromny wpływ na rozwój dziecka w młodszym wieku żywe uspokajają się, uczą koncentracji i doprowadzania do końca rozpoczętego zadania. U dzieci nieśmiałych udany efekt pracy przyczynia się do umocnienia poczucia własnej wartości. Ponadto u wszystkich uczniów rozwijają się praktyczne umiejętności i zmysł SZKÓŁ INTEGRACYJNYCHim. PIASTÓW ŚLĄSKICHW LEGNICYPROGRAM AUTORSKIZAJĘĆ WSPIERAJĄCYCH ROZWÓJAKTYWNOŚCI TWÓRCZEJPOPRZEZ DZIAŁALNOŚĆ PLASTYCZNĄUCZNIÓW W MŁODSZYM WIEKU SZKOLNYMOPRACOWAŁA:mgr Agnieszka MarciniszynWSTĘPImpulsem do napisania programu była moja praca w szkole. Obserwacja uczniów przekonała mnie, iż działalność plastyczna wywiera ogromny wpływ na rozwój dziecka w młodszym wieku żywe uspokajają się, uczą koncentracji i doprowadzania do końca rozpoczętego zadania. U dzieci nieśmiałych udany efekt pracy przyczynia się do umocnienia poczucia własnej wartości. Ponadto u wszystkich uczniów rozwijają się praktyczne umiejętności i zmysł estetyczny. Edukacja wczesnoszkolna stanowi pierwszy szczebel dalszego kształcenia i jest jego podbudową. Dziecko w szkole powinno mieć możliwość wszechstronnego rozwoju osobowości. Okres wczesnoszkolny sprzyja rozwojowi zdolności i decyduje o postawie wobec otoczenia oraz o działaniu twórczym w późniejszym okresie życia. Główne założenie mojego programu to rozwój harmonijnej, otwartej, zintegrowanej, pełnej i twórczej osobowości dziecka poprzez działalność plastyczną oraz przygotowanie uczniów do świadomego odbioru dzisiejszym świecie, gdzie ceniona jest postawa twórcza, aktywna, ale gdzie w ogólnym pośpiechu, pogonią za zyskiem czy karierą nie ma znaczącego miejsca dla sztuki, wymaga się inspirowania uczniów do twórczości własnej, rozbudzania ich wyobraźni, rozwijania wrażliwości, aktywizowania twórczego przewidziany jest dla dzieci w młodszym wieku szkolnym w formie zajęć pozalekcyjnych. Myślę, iż moja propozycja pracy z dziećmi okaże się wartościowa, a one same w dalszych etapach kształcenia będą twórcze i otwarte na świat sztuki. 1. Cele działań edukacyjnychCEL GŁÓWNYPrezentowany program został opracowany w konwencji metodyki aktywnej opartej na działaniach plastycznych dzieci. Celem jest wspomaganie wszechstronnego rozwoju osobowości uczniów przez pobudzanie i usprawnianie procesów percepcji wizualnej oraz działalności plastycznej. Realizacja tego założenia będzie dokonywać się w oparciu o metody polegające na praktycznych działaniach dzieci. Rolą prowadzącego będzie pobudzanie motywacji dziecka do ekspresji wyrażonej za pomocą plastycznych środków wyrazu. Ekspresja rozumiana jest tu jako wyrażanie swych przeżyć i uczuć. Kierując ekspresją dzieci, nauczyciel oprze się na percepcji, która jest kontynuacją naturalnego kontaktu dziecka ze wszystkim co je otacza. Percepcja to aktywne i pełne spostrzeganie w powiązaniu z emocjonalnym przeżywaniem i refleksją. Rozwijanie ogólnych zdolności percepcyjnych dziecka wiąże się z rozbudzaniem jego ogólnej wrażliwości, a zwłaszcza wrażliwości na estetyczne walory otaczającej nas rzeczywistości. W ten sposób rozwija się też tzw. widzenie plastyczne, które pozwala na spostrzeganie rzeczywistości w innych kształtach i barwach niż ogólnie przyjęte. Projektując zakres programu starałam się tak dobrać tematykę zajęć i zadania, aby wpływały one na ukierunkowanie zainteresowań dziecka. Zaproponowane ćwiczenia umożliwią komunikowanie, wyrażanie uczuć i własnej postawy. Będą doskonalić koncentrację uwagi i rozwijać kulturę estetyczną. W celu uatrakcyjnienia zajęć wprowadzę elementy dodatkowych zajęć plastycznych dla dzieci w młodszym wieku szkolnym umożliwi uczniom wykazanie talentu, zaangażowanie społeczne oraz dowartościowanie samego siebie. CELE SZCZEGÓŁOWE- Rozwijanie zmysłu estetycznego, wrażliwości i spostrzegawczości- Kształtowanie umiejętności wyrażenia swoich emocjonalnych przeżyć za pomocą środków artystycznych- Rozwijanie indywidualnych zdolności twórczych- Przygotowanie do uczestnictwa w życiu kulturalnym- Rozwijanie motywacji do podejmowania aktywności twórczej- Kształtowanie umiejętności poszanowania pomysłów i indywidualnej postawy wobec sztuki- Doskonalenie umiejętności koncentracji uwagi na wykonywanym zadaniu- Zdobywanie wiedzy na temat korzystania z różnych form sztuki- Kształtowanie umiejętności opracowania i ukończenia własnego projektu, połączone z przewidywaniem kolejnych czynności oraz radzenia sobie z doborem narzędzi, techniki i materiałów - Respektowanie organizacji pracy podczas zajęć - Odkrycie przyjemności z wyrażania samego siebie poprzez dzieło plastyczne 2. Procedury osiągania formą zajęć ucznia będzie jego zaangażowanie i celowa działalność plastyczna. Zdobywając coraz szerszy zasób wiedzy i doświadczeń, większą sprawność działań plastycznych, uczeń osiągnie pełniejszą swobodę twórczą. Rozwój twórczości plastycznej dziecka rozwija się zgodnie z jego dojrzewaniem psychofizycznym. Dziecko przejawia naturalną potrzebę przekazywania innym swoich odczuć. W tym zakresie twórczość plastyczna jest wręcz konieczna w kształtowaniu się jego osobowości i rozwijaniu procesów poznawczych. Działaniem nauczyciela powinno być pobudzanie i wyzwalanie ukrytych zdolności oraz umiejętności dziecka, przygotowanie go do uczestnictwa w życiu kulturalnym. Musi on zrobić to poprzez takie przygotowanie zajęć, by ograniczyć swoją rolę do kierowania obserwacją dzieci, odkrywania przez nie otaczającej je rzeczywistości i inspirowania do tworzenia obrazów wizualnych tego zachęca dzieci do działalności plastycznej poprzez:- Udział w cotygodniowych spotkaniach- Wykazanie swojego talentu i zaangażowania społecznego- Możliwość wyrażania się w różnych technikach plastycznych dostosowanych do możliwości manualnych dzieci- Obserwację dzieł sztuki plastycznej na wycieczkach, w teatrze, w muzeum- Możliwość ekspozycji wytworów plastycznych dzieci na jednej z tablic informacyjnych w szkole jako prezentacja dla uczniów i rodziców- Udział w konkursach plastycznych szkolnych i pozaszkolnych- Wykorzystanie różnych źródeł wiedzy o sztuce np. albumy, fotografie, encyklopedie, programy komputerowe - Zastosowanie elementów muzykoterapiiSPOSÓB ORGANIZACJI ZAJĘĆFORMY PRACY: Podczas zajęć przeważać będzie praca indywidualna, a niekiedy polecam metody, które będą miały na celu samodzielne rozwiązywanie problemów, samodzielne projektowanie zadania, wdrażanie do kreatywności oraz zapewnią dzieciom bezpieczeństwo, akceptowanie siebie i swoich osiągnięcia celów niezbędne są materiały, pomoce i narzędzia:Papier kolorowy, gazety, ścinki materiałów, gaza, farby kryjące, akwarelowe, tusze, nożyczki, pędzle, plastelina, glina, albumy, fotografie, encyklopedie, program komputerowy „Przygoda z komputerem”Przykładowe techniki do wykorzystania na zajęciach:Wzbogacone techniki rysunkowe:1) rysowanie świecą2) kompozycje z nici i sznurka3) malowanie na gazecie4) malowanie tuszem5) malowanie farbami kryjącymi6) malowanie na tkaninach lub szkle7) malowanie akwarelą i pastą do zębów– mieszanie farby z pastą i wodą8) frottage – malowanie ciekawej faktury np. liści farbami i odciskanie jej na kartceTechniki powielane i druk:1) odbijanie tiulem i gazą2) drukowanie stemplem z ziemniaka lub z korkaTechniki dekoracyjne na płaszczyźnie:1) batik – wykonanie rysunku kolorowym tuszem, pokrycie go klejem roślinnym, pomalowanie całej kartki tuszem czarnym, wymycie wodą miejsc pokrytych klejem2) malowanie mokre w mokrym3) gwasz – rozbielanie koloru farby akwarelowej4) malowanie na podkładzie z kaszy lub piasku5) malowanie z wyklejanką6) wydzieranki z gazet 7) malowanie z lawowaniem – przenoszenie dowolnych rysunków na szkło lub papier, podmalowanie niektórych partii farbą w celu wzmocnienia światłocienia8) wycinanka – wycinanie nożyczkami potrzebnych kształtów z papieru, bibułki, tkanin, gazet,9) witraże papierowe10) aplikacje na tkaninach11) collage z materiałów różnychTechniki przestrzenne:1) lepienie z plasteliny lub modeliny2) formowanie z masy papierowej lub solnej3) lepienie w glinie4) formowanie papieru – origami5) wykonywanie prostych form użytkowych z materiałów różnych (pudełka, tkaniny, materiały przyrodnicze)3. Treść programu i jego strukturaProgram kierowany jest dla dzieci w młodszym wieku szkolnym chętnych do uczestnictwa w dodatkowych zajęciach plastycznych. W każdym miesiącu wyodrębniłam jeden ośrodek tematyczny. Na każdy ośrodek przypadają cztery tematy dotyczące realizacji zagadnienia. Treści zagadnień to pojęcia dotyczące elementów formy plastycznej. Poszerzają one wiedzę dziecka. W czasie zajęć uczestnik obserwuje, doświadcza możliwości zastosowania różnych technik i narzędzi, projektuje własną działalność twórczą. Poznaje możliwość wykorzystania materiałów znajdujących się w najbliższym otoczeniu w domu, ogrodzie, wielość technik ma umożliwić dziecku wybór najbardziej atrakcyjnej i dostarczającej radosnych ośrodków umożliwia wyrażanie i interpretowanie elementów formy plastycznej występujących we wzajemnych relacjach. Tematy zadań związane są z zainteresowaniami i możliwościami dzieci. Przyswajanie wiadomości o sztuce ma charakter zabawowy. Wykorzystane zostaną programy komputerowe. Kolejność realizacji poszczególnych tematów zależy od decyzji Ośrodki tematyczne i działania edukacyjneI. Światło1. Światło jako walor. Doświadczanie kontrastu: jasny-ciemny. Technika: rysowanie świecą, białą farbą lub kredą na papierze.„Spacer przy księżycu”2. Swobodna interpretacja dwóch wartości walorowych : czerni i bieli. Technika: czarny tusz i pędzel.„Zebry w bajkowej krainie”3. Światło-cień. Wpływ jasności światła na widoczność przedmiotów. Technika: farby akwarelowe i pasta do zębów.„Zabawa z cieniem”4. Wzajemna relacja czerni, bieli i szarości. Tworzenie interesujących układów powstałych przez powtórzenie dowolną ilość razy elementu. Technika: gwasz, układanie z bandaży i malowanie, wycinanka, collage.„Zima w górach”II. Barwa1. Doświadczanie połączeń kolorystycznych trzech barw zasadniczych. Dowolne układy malowanie farbami plakatowymi, klejowymi, kolorowym tuszem. „Jestem czarodziejem”2. Doświadczanie tworzenia zbiorów barw ciepłych i zimnych. Technika: farby plakatowe, kolorowe tusze, wycinanka lub wydzieranka.„Jestem iskierką w płomieniu świecy”lub „Jestem płatkiem śniegu”3. Doświadczanie połączeń kolorystycznych dowolnej barwy z bielą lub czernią. Dowolne układy inspirowane utworem gotowych elementów wycinanka, collage, frottage, „Zadymione miasto”4. Swobodne tworzenie układów złożonych z różnych barw. Technika: obrysowywanie tekturowych kształtów i wypełnianie ich kolorem, malowanie farbami, kredkami.„Moje miasto”III. Linia1. Doświadczanie różnych wartości linii przy użyciu jednego narzędzia. Technika: tusz i patyk, tusz i pędzel, kredki świecowe, pastele, miękki ołówek.„Oglądamy zawody sportowe”2. Doświadczanie zestawów kontrastowych różnych kształtów linii (proste, krzywe, łamane, koliste itp.) Powtarzalność wycinanka, wydzieranka, plastelina, tusz i patyk, tusz i pióro, glina.„Bajka z krainy geometrii”3. Doświadczanie wizualne układów linearnych w przyrodzie. Swobodne tworzenie układów z różnych materiałów zbliżonych kształtem do linii np. sznury, włóczki, drut, paski papieru, patyki. Technika: collage, wycinanka.„W dżungli”4. Projektowanie i wykonanie scenografii do wybranej baśni. Wyróżnianie i określanie takich cech przedmiotów jak: kulisty, owalny, symetryczny, rysowanie świecą, frottage, collage.„Scenografia do mojej ulubionej baśni”IV. Bryła1. Doświadczanie kontrastu wielkości w układach kilku brył. Obserwacja brył w otoczeniu. Technika: projektowanie prostych form użytkowych. „Domek dla lalek”2. Modelowanie kształtów i wielkości brył. Stosunek wielkości brył do płaszczyzny, na której modelowanie w glinie, lepienie z plasteliny, modeliny.„Fantastyczne stwory”3. Rozpoznawanie kształtów w przyrodzie. Tworzenie interesujących układów płaskich poprzez wielokrotne powtórzenie elementu trójwymiarowego(bryły)Technika: wyklejanka z materiałów różnych: drobne kamienie, muszelki, nasiona, patyki, guziki, kasztany, itp.„Podwodne miasto” swobodnych, wielowątkowych układów z brył różniących się kształtem i wielkością. Praca w zespołach 2-3 łączenie materiałów różnych: glina, plastelina, patyki, drut, opakowania papierowe, tworzywa sztuczne, itp.„Statek kosmiczny”V. Faktura1. Swobodne doświadczanie faktury powierzchniowej tworzonej przez wielokrotne nanoszenie różnych śladów: ołówka, świecy, kredki, mazaka farby klejowej lub rysowanie świecą, malowanie farbami, rysowanie ołówkiem.„Bukiet kwiatów”2. Swobodne doświadczanie faktury wypukłej tworzonej poprzez nanoszenie drobnej wyklejanie powierzchni płaskiej masą papierową lub solną.„Talerz ozdobny”3. Swobodne doświadczanie faktury wgłębnej tworzonej przez rycie w materiale rysowanie patykiem w gipsie, wyciskanie stempli z korka na podłożu z plasteliny.„Projekt wzoru papieru ozdobnego”4. Doświadczanie możliwości wyrazowych uzyskiwanych poprzez różnorodność collage, frottage, wycinanka z gazet, malowanie z lawowaniem.„Zaczarowany ptak”VI. Przestrzeń1. Tworzenie akcji plastycznej w celu doznania pojęć przestrzennych: góra-dół, obok, nad, pod rysowanie mazakiem, kredką na dużych arkuszach papieru pakowego.„Obrysowujemy sylwety” 2. Iluzja przestrzeni na płaszczyźnie obrazu wyrażona barwą poprzez stopniowe, łagodne rozjaśnianie lub przyciemnianie określonej malowanie farbami, gwasz.„Krzyk drzew”3. Projektowanie i wykonanie przestrzennej formy użytkowej – sztuka ludowa. Tworzenie z pasków papieru ludzików, bukietów, wycinanka, formowanie z pasków papieru.„Jestem twórcą ludowym”4. Próba zagospodarowania określonej przestrzeni różnymi elementami w układzie składającym się z elementów pionowych i łączenie materiałów różnych: papierowe opakowania, tworzywa sztuczne, karton, patyczki.„Budujemy wesołe miasteczko”VII. Ruch1. Swobodne doświadczanie ruchu wirowego. Ćwiczenia rysowanie ołówkiem, malowanie farbami.„Mój pędzel tańczy w kółko”2. Ruch wahadłowy. Swobodna interpretacja doznanych wycinanka, collage, malowanie farbami plakatowymi i szerokim pędzlem.„Na huśtawce”3. Ruch falisty. Swobodna interpretacja doznanych wycinanka, collage, malowanie farbami plakatowymi i szerokim pędzlem.„Jestem kropelką na morskiej fali”4. Ruch złożony. Swobodne wyrażanie działań wycinanka, wydzieranka, collage.„Zawody sportowe”VIII. W świecie origami1. Składanie form podstawowych „Latawiec” papierowych postaci zwierząt na podstawie szczegółowych rysunków i zdjęć naturalnych zwierząt.„Papierowe ZOO”3. Projektowanie i wykonanie witraży rysowanie, wycinanie, naklejanie.„Wiosenne okno”IX. Spotkania ze Wyjście do Galerii Sztuki. Zwiedzanie wystawy. Zajęcia z artystą Wyjazd na plener malarski. Malowanie malowanie farbami, rysowanie kredkami, Wyjście do teatru. Zwiedzanie Wycieczka do Muzeum Miedzi. Zwiedzanie aktualnej Gry i zabawy1. Gra „Modelki” – projektowanie Komputerowy program edukacyjny „Przygoda z komputerem”3. Przeglądanie encyklopedii multimedialnych „Multimedialny album malarstwa polskiego”5. Umiejętności możliwe do osiągnięcia przez ucznia realizującego program- Stanie się samodzielny i kreatywny- Rozwinie zdolności twórcze- Zdobędzie umiejętność wyrażania swoich odczuć poprzez działalność plastyczną- Wyrobi umiejętność znajdowania właściwych technik i sposobów ekspresji- Rozwinie umiejętność projektowania prostych form użytkowych - Nauczy się korzystać ze źródeł wiedzy o sztuce- Powiększy posiadaną wiedzę - Pozna zabawy i programy komputerowe edukacyjne- Wdroży się do respektowania organizacji pracy podczas zajęć6. Ocenianie osiągnięć uczniówTworząc program wspierania rozwoju aktywności twórczej chciałam zapewnić dziecku zdolnemu warunki optymalnego założenia programu będę brać pod uwagę głównie zaangażowanie uczniów w proces poznawania i aktywność podczas zajęć. W związku z tym kryterium oceny nie będzie stan wiedzy ucznia w danym momencie, ale jego praca, włożony wysiłek, umiejętności i kontroli i oceny uczniów:- obserwacja pracy uczniów na zajęciach- rozmowy z uczniem- konkursy- ćwiczenia praktyczneOceniania uczniów można dokonywać poprzez nagradzanie ich osiągnięć w następujący sposób :- przyznawanie punktów za aktywną postawę na zajęciach- wyróżnianie w gazetce szkolnej- nagradzanie za zajęcie wysokich miejsc w konkursach - przyznanie dyplomów na koniec roku szkolnego „Mały Artysta”7. Zasady realizacji programuDo realizacji programu niezbędne są określone środki dydaktyczne:- pomieszczenie, w którym będą odbywać się zajęcia- środki: albumy, reprodukcje znanych dzieł malarskich, encyklopedie, komputerowe programy edukacyjne, - materiały i narzędzia do wykonania prac w miarę możliwości dzieci przynoszą na zajęcia - rodzice muszą wyrazić zgodę na udział dziecka w zajęciach oraz na zapewnienie im środków do wykonania zadań plastycznych- zajęcia będą odbywać się raz w tygodniuRealizując program należy pamiętać o:- inspirowaniu dziecka do podejmowania działań- rozwijaniu zdolności i twórczej aktywności- organizowaniu zajęć tak, by dziecko miało poczucie przyjemnego spędzenia wolnego czasu- przekazywaniu wiedzy o sztuce w małych dawkach ilustrując odpowiednimi reprodukcjami- przekazywaniu wiadomości teoretycznych w połączeniu z działaniem praktycznym- zapewnieniu dziecku możliwości zwiedzania muzeum, galerii, gdyż niczym nie zastąpiony jest bezpośredni kontakt ze sztuką8. Ewaluacja programuAby sprawdzić, czy program spełnił oczekiwania należy przeprowadzić ewaluację. Będzie ona dotyczyła opinii dzieci, postaw rodziców oraz osiągnięć uczniów (udział i sukcesy w konkursach) Na koniec roku szkolnego odbędzie się mini-wernisaż prac uczniów jako prezentacja dla uczniów, rodziców i pracowników szkoły. Uczniowie wypełnią też krótką ankietę oceniającą zajęcia na kółku UCZNIOWIE Celem ankiety jest poznanie Waszej opinii na temat prowadzonych przeze mnie zajęć na kole plastycznym. Na podstawie Waszych odpowiedzi będę mogła ocenić, czy spełniają Wasze oczekiwania. Wybraną odpowiedź zaznacz znakiem Czy lubisz zajęcia prowadzone na kółku plastycznym?- Zdecydowanie nie- Raczej nie- Raczej tak- Zdecydowanie tak2. Czy na zajęciach panowała miła, życzliwa atmosfera sprzyjająca wspólnej nauce i zabawie?- Zdecydowanie nie- Raczej nie- Raczej tak- Zdecydowanie tak3. Napisz, które zajęcia były dla ciebie najciekawsze? Dlaczego?............................................................ ............................................................. ............................................................. ............................................................. ...............4. Napisz, co Ci się nie podobało na zajęciach? Dlaczego?............................................................ ............................................................. .. .......................................................... ............................................................. ................Dziękuję za dokładne wypełnienie Barff U., Burkhardt I., Maier J.: Każde dziecko to potrafi. Świat Książki. Warszawa Hektor Rojas F.: Origami. Papierowe ZOO. Świat Książki. Warszawa Lowenfeld V., Brittain Lambert W.: Twórczość a rozwój umysłowy dziecka. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa Wawrzyniak – Dorabiała M.: Encyklopedie multimedialne PWN – możliwość wykorzystania na lekcji. Edukacja Medialna, 1/2001, Stopczyk S.: Wiadomości o sztuce. Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych. Warszawa 1973. Autor: Czytelnik Portalu Pedagogika SpecjalnaOpublikowano: 23 listopada 2020 roku. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Radomsku Program przeznaczony jest dla wszystkich grup wiekowych uczniów z niepełnosprawnością intelektualną: lekką, umiarkowaną, znaczną. Treści są dostosowane do możliwości rozwojowych uczniów w świetlicy szkolnej szkoły specjalnej. Program jest zgodny z Podstawą Programową Wychowania Przedszkolnego (rozporządzenie MEN z dnia 17 czerwca 2016 r. Dziennik Ustaw z dnia 23 czerwca 2016 r., poz. 895). Zgodnie z podstawą, celem wychowania przedszkolnego jest między innymi wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowaniu czynności intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji oraz wprowadzenie dzieci w świat wartości estetycznych i rozwijanie umiejętności wypowiadania się poprzez muzykę, małe formy teatralne oraz sztuki plastyczne. Zawarte w nim treści mogą być realizowane w dowolnej kolejności i modyfikowane przez nauczyciela, który chce wnieść do niego własne pomysły. Program ma charakter otwarty i w miarę potrzeb może być wzbogacony o nowe treści edukacyjne, formy i metody pracy. Program jest realizowany w czterech działach tematycznych: plastykamuzykatechnikarozwijanie zainteresowańorganizacja czasu wolnego Cel główny programu Rozwijanie uzdolnień, zainteresowań i kreatywności dzieci oraz ich wrodzonych możliwości twórczych poprzez różnorodną aktywność Cele szczegółowe programu Kształtowanie zainteresowań i ujawnianie zdolności, w szczególności zdolności plastycznych, technicznych i muzycznychUwrażliwianie na piękno otaczającego świataRozwijanie motywacji do działaniaOdkrywanie własnych możliwości twórczychRozwijanie w uczniach postawy ciekawości i otwartościOsiągnięcie maksymalnej zaradności i niezależności na miarę indywidualnych możliwości uczniówKształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania wypoczynku i czasu wolnegoBudowanie pozytywnego obrazu samego siebieWyrażanie swoich uczućKształtowanie pożądanych cech społecznychPobudzanie umiejętności, ekspresji i wrażliwości plastycznej u dzieciRozwijanie twórczej postawy, kreatywności oraz poczucia estetykiUmożliwienie poznawania różnych technik plastycznychKształtowanie umiejętności posługiwania się różnorodnym materiałem plastycznymAktywizowanie przekonania wiary we własne zdolności, możliwości oraz umiejętnościWyrażanie przeżyć i emocji za pomocą dostępnych dla uczniów środków wyrazu (artystycznych, praktycznych, technicznych i muzycznych)Usprawnianie manualneKształtowanie słuchu i umiejętności słuchania muzykiRozwijanie aktywności muzycznej i ruchowej Treści ogólne Praktyczne zajęcia plastyczne, zwracanie uwagi dziecka w trakcie prac plastycznych na estetykę i oszczędność materiałuĆwiczenia w stosowaniu różnych technik plastycznychDobieranie odpowiednich przyborów i materiałówModelowanie w glinie, z mas plastycznych, z masy solnejĆwiczenia w łączeniu różnych materiałów, technikZabawy rytmizujące, wysłuchiwanie nagrań muzykiNauka tekstu i melodii prostych piosenek, słuchanie muzyki, aktywności muzyczno-ruchoweWartości muzyki ludowej, artystycznej i popularnejLepienie z materiałów plastycznych, kolorowanie i malowanie prac, pakowaniePosługiwanie się wyszukiwarką internetowąŁączenie ruchu z muzyką Treści szczegółowe – tematyka zajęć 1. Jesienne zmiany w przyrodzie i pogodzie: malowanie pogody (prace abstrakcyjne)dekorowanie dostępnymi materiałami. 2. „Jesienny flakon” – zamalowywanie konturu butelki plastikowej kredkami. 3. Pocztówka z wakacji – naklejanie pocztówek na karton, ozdabianie kredkami. 4. „Wakacyjny krajobraz” – praca plastyczna: malowanie farbami – praca abstrakcyjna. 5. Układanie bukietu w naczyniu: z liści, kwiatów, gałązek, suchych traw i innych dostępnych materiałów naturalnych. 6. Zabawy naśladowcze przy wybranych piosenkach dziecięcych i młodzieżowych. 7. Plastelinowe kształty – modelowanie z plasteliny: wałkowanie plasteliny całą dłonią, zgniatanie palcamitworzenie kulek, wałków, placuszków, brył abstrakcyjnychozdabianie i dekorowanie. 8. Bezpieczeństwo w drodze: znak drogowy „przejście dla pieszych” – malowanie farbami plakatowymisamochód – wydzieranie z kolorowego papierusygnalizacja świetlna – próby wycinania, naklejanie. 9. Opowieści ruchowe wg Gimnastyki Labana: „zrywamy jabłko”, „chowamy się przed deszczem”, „zbieramy liście”, „szukamy grzybów”. 10. Zabawy konstrukcyjne materiałem przyrodniczym – naklejanie kulek jarzębinowych, tworzenie jarzębinowych korali. 11. „Owoce” – wydzieranka z papieru kolorowego, wypełnianie wyciętych sylwet owoców wydzieranką z papieru kolorowego. 12. Quiz słuchowy – odgadywanie tytułów i bohaterów bajek na podstawie wysłuchanych melodii bajkowych: kolorowanie konturów postaci bajkowychwydzierankasamodzielne próby wycinania, ozdabiania i naklejania. 13. Wykonanie laurek dla nauczycieli – wybór dowolnej techniki (dostarczenie dzieciom różnorodnych materiałów). 14. „Kolorowe liście” – tworzenie bukietów kwiatów – wydzieranka z papieru kolorowego. 15. Odbijanki – kompozycje z liści, ozdabianie dostępnymi materiałami. 16. Nauka piosenki „Ogórek”, „Jarzynowa gimnastyka” – swobodne ruchy taneczne do piosenki, samodzielne próby wycinania szablonu ogórka, owoców i warzyw, naklejanie na karton, ozdabianie. 17. Muzyczna improwizacja ruchem: klaskanie w rytm żywej, wesołej muzyki, powtarzanie słów za prowadzącym i naśladowanie ruchem bez melodii, następnie z melodią. 18. Jesienne kolory i kształty: jesienne drzewa, wydzieranka z kolorowego papierukosz grzybów jadalnych – kompozycja z gotowych wyciętych materiałów i wklejanie do szablonu koszaowocowo-warzywne witaminy – plastelinowe kształty. 19. Zabawy dźwiękonaśladowcze: naśladowanie odgłosów natury z płyty CD. 20. Dzień Edukacji Narodowej „Karta dla mojego nauczyciela” – wykonanie dowolnymi technikami kartki dla nauczyciela (wyklejanie, wydzieranie, wycinanie, rysowanie). Wklejanie gotowych kartoników z życzeniami. 21. Swobodny taniec w rytmie muzyki. Aktywizacja (muzyka w wolnym tempie marszowym) np. prowadzący mówi o chłodnym wietrze, słońcu i dzieci przeciągają się, ruszają ramionami, siadają wygodnie i bez muzyki klaszczą wg swojego uznania, a potem poruszają rękoma, raz delikatnie, raz szybko, tupanie i klaskanie w rytm instrumentu, wdechy i wydechy. 22. „Drzewko” – tworzenie różnych układów rąk na kartonie: dorysowywanie pnia i zamalowywanie go palcamiozdabianie listkami z papieru kolorowego, doklejanie do korony drzewaozdabianie leśnymi, zasuszonymi materiałami wg własnych pomysłów. 23. „Kiść jarzębiny” – robienie małych kółeczek dziurkaczem, naklejanie szablonu na czerwony papier. Naklejanie liści, ozdabianie. 24. „Budujemy szkołę” – samodzielne budowanie szkoły z pudełek tekturowych różnej wielkości i kształtów: dekorowanie pudełek różnych wielkości i kształtównaklejanie na kartonwklejanie gotowych, wyciętych elementów: okna, drzwi otoczenia szkoły z dostępnych materiałów. 25. Kolorowa abstrakcja – malowanie „mokre na mokrym”. 26. „Do czego służy taniec?” – zabawa taneczna, przekazywanie emocji za pomocą tańca. 27. Słuchanie muzyki relaksacyjnej. Naśladowanie głosów przyrody i naśladowanie ruchem: świergot i lot ptaków, bzyczenie owadów, wietrzyk, deszczyk itp. 28. Relaks (muzyka spokojna, relaksacyjna). Prowadzący ściszonym głosem opowiada o drodze do lasu z podkładem spokojnej, łagodnej muzyki i pokazuje obrazki, a dzieci naśladują niektóre ruchy natury. 29. Owocowa kompozycja – komponowanie kartonów z wyciętymi szablonami owoców według wybranego kryterium: kolor, kształt, smak – wydzieranka z kolorowego papieru. 30. Jesień w ogrodzie – talerz z warzywami: modelowanie kształtów jesiennych warzyw z plastelinytworzenie kompozycji przestrzennejozdabianie dostępnymi materiałami. 31. Projektujemy wzór tapety z użyciem dostępnych materiałów dekoracyjnych. 32. „Medal za dobre zachowanie” – naklejanie uśmiechniętej buzi na mały, papierowy talerz, ozdabianie, dziurkowanie, przeplatanie tasiemki. 33. Odtwarzanie na instrumentach prostych rytmów i komponowanie własnych. 34. „Kolorowy sznur korali” – nawlekanie dużych korali na plastikowe żyłki. 35. „Zima w naszej klasie” – projektowanie dekoracji klasowej przy użyciu dostępnych materiałów. 36. Zimowa pogoda: rysowanie białą kredą na czarnym kartonie i węglem kreślarskim na białym kartonie (prace abstrakcyjne). 37. Worek pełen prezentów – komponowanie i naklejanie na szablon worka Św. Mikołaja gotowych elementów. 38. Choinkowe radości – malowanie i ozdabianie szablonu choinki, próby samodzielnego wycinania ozdób i naklejanie. Wykonywanie prostych ozdób świątecznych. 39. „Ubieramy dziewczynkę i chłopca” – wybieranie gotowych elementów przedstawiających ubrania: przyklejanie do sylwetki dziewczynki i chłopcadorysowywanie kredkami symboli aktualnej pogody lub doklejanie symboli pogody. 40. Muzykowanie na prostych instrumentach perkusyjnych/kołatki, grzechotki… 41. „Portret Św. Mikołaja” – wydzieranka z kolorowego papieru. 42. „Domek dla ptaszków” – ozdabianie kulkami z bibuły kolorowej. 43. Bałwanek ze sznurka, włóczki, waty i innych materiałów. 44. „Kartka z kalendarza” – projektowanie kartki z kalendarza na wybrany dzień i miesiąc, porę roku z gotowych elementów. 45. Karnawałowe stroje i maski – ubieranie szablonu dziecka, malowanie kredkami. 46. Niespodzianki dla babci i dziadka – ozdabianie laurek. 47. „Mój ulubiony sport” – szablony symbolów sportów, szablony znanych sportowców wycięte z kolorowych gazet, naklejanie na duży karton. Ozdabianie kredkami. 48. Kwiaty dla pań – wydzieranka: wypełnianie szablonu wybranego kwiatu wiosennegotworzenie bukietu kwiatowego ze sztucznych kwiatów i ozdabianiewykonywanie laurek z gotowych elementów. 49. Tworzymy ruch sceniczny – próby koordynacji ruchu z muzyką wg własnych pomysłów i inwencji twórczej. 50. Wazon na kwiaty – ozdabianie plastikowej butelki elementami z bibuły i papieru kolorowego. 51. „Gobelin” – wykonanie płaskiej formy „gobelinu” z różnych materiałów – różnokolorowe włóczki, tworzywa sztuczne, plastelina, suche trawy i liście itp. 52. „Kosz pełen witamin” – podanie uczniom gotowego szkicu kosza pełnego owoców i warzyw. Wypełnianie różnymi rodzajami środków artystycznych poszczególnych elementów szkicu: plastelina, kulki z bibuły i inne. 53. Naśladowanie drzew, szumu wiatru, burzy, ptaków za prowadzącym, a następnie naśladowanie innych odgłosów natury. 54. Kolorowa łąka – malowanie farbami plakatowymi, różnej grubości pędzlami i palcami. 55. Kwiaty dla mamy: tworzenie płaskorzeźby z gotowych elementów kwiatowych. 56. Pisanki – kraszanki – samodzielnie przygotowujemy świąteczny koszyk. 57. „Recepta na zdrowie” – opracowanie w formie graficznej przepisu na zdrowie: szablony owoców, warzyw, symbole pogodowe. 58. „Planuję ogród kwiatowy” – dobór tekturek w kształcie wiosennych kwiatów: malowanie tła lub wydzieranie papierem kolorowymkomponowanie – naklejanie tekturek na karton, ozdabianie. 59. Improwizacje ruchowe przy wybranych instrumentach muzycznych i tworzenie własnych kompozycji muzycznych. 60. „Fantastyczne stwory” – rysowanie kolorową kredą wymyślonych kształtów na dużym kartonie, ozdabianie – praca grupowa. 61. Krajobraz wiosenny – malowanie farbami: nakładanie kleju i wysypywanie piaskiem, kaszą, ryżem materiałami dekoracyjnymi. 62. Wakacje tuż, tuż… – naklejanie pocztówek na karton, tworzenie ramki z gotowych pociętych pasków papieru kolorowego, ozdabianie. 63. Muzyka we mnie – improwizacja ruchowa do muzyki. 64. „Kolorowa chatka” – ozdabianie trójwymiarowego szablonu domu kulkami z bibuły. Procedury osiągania celów Ujęte w programie cele zostaną zrealizowane poprzez różnorodną działalność muzyczną, plastyczną, techniczną i ruchową. Każda z nich kształtuje inne dyspozycje i umiejętności, a dopiero stosowanie ich wszystkich przyczynia się do ogólnej wrażliwości, rozwijania twórczej aktywności uczniów, ich zainteresowań i uzdolnień. Zajęcia mają stanowić formę zabawy połączoną z poznaniem nowych treści, z nabywaniem umiejętności i sprawności, z poznawaniem nowych sytuacji. Mają dostarczać wielu pozytywnych przeżyć, przyjemnych doznań i pokazywać piękno otaczającego nas świata. Z jednej strony mają sprawić dziecku przyjemność i dawać zadowolenie, a z drugiej wspierać jego rozwój emocjonalny, fizyczny i psychiczny. Realizacja treści kształcenia zamieszczonych w poszczególnych działach programu nauczania pozwoli osiągnąć zamierzone cele, jeżeli przyjmie się następujące założenia: systematyczność w przeprowadzaniu zajęćstworzenie przyjemnej atmosfery w czasie pracystosowanie rozwiązań ułatwiających dziecku z dysfunkcją narządów ruchu posługiwanie się odpowiednimi dla niego przyborami plastycznymi, technicznymi czy instrumentami muzycznymizgromadzenie ciekawych i różnorodnych materiałów i przyborówzgromadzenie atrakcyjnych albumów, zdjęć, reprodukcjistosowanie efektownych, różnorodnych i lubianych przez dzieci technikformułowanie prostych i zrozumiałych dla dziecka poleceńproponowanie prac możliwych do ukończenia przez dzieckostworzenie swoistego systemu nagradzaniaprezentowanie twórczości dziecka w szkole, dla rodziców, w środowisku szkolnym Metody pracy praktycznego działaniadoświadczeń i eksperymentowaniaodkrywanie, poszukiwanie, przeżywanie i działaniepokaz, obserwacja, wzór, przykładrozmowa, opowiadanie, objaśnienie, instrukcja słowna, zagadkaośrodków pracypracy twórczejswobodnej ekspresjizadań inspirującychpraca według wzorudoświadczeń i ekspresjikonkursydziałań praktycznych Formy pracy praca indywidualnapraca w grupachpraca zespołowa Proponowane działania w ramach realizacji programu Udział w konkursachPrzygotowywanie dekoracji, gazetek tematycznychOrganizacja wystaw, przeglądów prac Ocena przewidywanych osiągnięć uczniów Ocena to problem wartościowania uzyskanych rezultatów. Zadanie to wymaga zachowania pewnego dystansu i obiektywizmu ze strony nauczyciela. Specyfika procesu nauczania-uczenia się uczniów z niepełnosprawnością intelektualną lekką, umiarkowaną lub znaczną, uczestniczących w zajęciach rozwijających kreatywność, wymaga działań bezstresowych. Stosowane przez nauczyciela metody powinny pomóc w odkrywaniu radości tworzenia i mobilizowaniu uczniów do poznawania świata. Regulatorem oceny uczniów powinny być: Aktywność ucznia i jego ekspresjaWidoczne zainteresowania uczniaRzetelność wykonania zadaniaEstetyka prac. Ewaluacja programu Ewaluacja programu będzie przeprowadzona pod koniec realizacji programu na podstawie obserwacji dokonywanych przez nauczyciela i osiągnięć uczniów. Autor: Renata Czorny – nauczyciel świetlicy – Czytelniczka Portalu PROGRAM: KSZTAŁTOWANIE KREATYWNOŚCI INSPIROWANE MUZYKĄ - ZAJĘCIA DLA DZIECI 5-6 LETNICH Opracowała: Renata Zwara SPIS TREŚCI 1. Idea wiodąca programu autorskiego: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich”…….........…………….. 2. Cele programu autorskiego: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich”………................…………………... 3. Treści kształcenia programu autorskiego: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich….......………………….. 4. Procedury osiągania celów w programie autorskim: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich”…....…… Warunki realizacji programu autorskiego…………………………………… Metody, formy, środki w realizacji programu autorskiego………………….. 5. Scenariusz zajęć do programu autorskiego: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich”…………….........…….. 6. Ewaluacja programu autorskiego: „ Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 5-6 letnich”…………....………………………... 7. Literatura……………………………………………………………………… 1. Idea wiodąca programu autorskiego „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 6-letnich." Ideą wiodącą programu jest pobudzanie tych obszarów mózgu dziecka, które są odpowiedzialne za kojarzenie ze sobą faktów oraz tworzenie nowych sposobów myślenia. Pobudzanie kreatywności dziecka pozwala na jego lepszy rozwój w innych dziedzinach życia osobistego oraz szkolnego. Wszak w życiu zazwyczaj ci ludzie odnoszą sukcesy, którzy są pełni wiary we własne możliwości i myślą pozytywnie. Pozwala to na lepszy rozwój emocjonalny. Poprzez rozwój kreatywności dzieci kształtują w sobie wiele umiejętności przydatnych w dzisiejszym życiu takich jak: praca w grupie, krytyczne myślenie, działanie w warunkach ograniczonych zasobów, szanowanie zdania innych i podejmowanie decyzji. W przedstawionym programie można wykorzystywać różne formy łączenia muzyki i plastyki, zarówno ekspresyjne, spontaniczne działanie twórcze, jak i percepcję dzieł sztuki. Integracja może też dotyczyć różnych warstw dzieła muzycznego i plastycznego. Do najczęściej stosowanych zadań plastycznych inspiracją są piosenki i utwory muzyczne, które swoimi środkami dźwiękowymi, typem melodyki, tempem, rytmem, dynamiką, rozwojem akcji, określonym tematem czy domniemaną treścią w pewnym stopniu sugerują sposób wykonania zadania. Każde dziecko może spróbować oddać klimat słuchanej muzyki, bądź treści piosenki, wybranymi środkami plastycznymi, w sposób zupełnie indywidualny i zgodny z własnymi odczuciami. Można zatem stwierdzić, że przyjęte tutaj założenia, cele, treści kształcenia i metody ich realizacji sprzyjają nie tylko wszechstronnemu rozwojowi dziecka i budowaniu jego własnej wartości ale także uwrażliwiają je i dają poczucie kompletnej swobody w wyrażaniu własnych emocji i własnego zdania, które w obecnych czasach jest niezmiernie istotne. 2. Cele kształcenia programu autorskiego „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką - zajęcia dla dzieci 6-letnich." Cel ogólny: - kształtowanie osobowości twórczej dziecka Cele poznawcze: - rozwijanie wrażliwości wzrokowej, słuchowej i dotykowej - rozwijanie spostrzegawczości i umiejętności koncentracji uwagi - stymulowanie i rozwijanie wyobraźni twórczej - kształtowanie operacji umysłowych: analizy, syntezy, uogólniania, kojarzenia, przewidywania, wnioskowania - stymulowanie i rozwijanie zdolności twórczych: płynności i oryginalności myślenia - stymulowanie rozwoju mowy - rozwijanie percepcji słuchowej, aktywnego słuchania muzyki - rozwijanie zdolności i wyobraźni plastycznej Cele emocjonalno – motywacyjne: - rozwijanie zaciekawienia problemami wymagającymi twórczego myślenia - rozwijanie spontanicznej motywacji poznawczej i przekształcanie jej w motywację świadomą, niezbędną do podejmowania dłuższych wysiłków poznawczych, fizycznych i artystycznych - pomoc w pokonywaniu barier hamujących aktywność twórczą: nieśmiałość, obawy przed nieznanym - kształtowanie umiejętności odkrywania, rozpoznawania i wyrażania uczuć i emocji - rozwijanie samodzielności i wytrwałości w procesie odkrywania i rozwiązywania problemów - pobudzenie i rozwijanie umiejętności ekspresyjnego wyrażania myśli i emocji w języku sztuki i poprzez spontaniczną dramatyzację 3. Treści kształcenia programu autorskiego "Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką - zajęcia dla dzieci 6-letnich." TERMIN TEMAT MUZYKA PLASTYKA RUCH UWAGI Wrzesień Malowanie obrazka farbami przy użyciu pędzla, palców, wacików. Rozwijanie umiejętności aktywnego słuchania podczas działalności plastycznej Rozwijanie umiejętności malowania ekspresyjnego, rozwijanie aktywności twórczej. Zapoznanie z powstawaniem barw pochodnych. Rozwijanie motoryki małej i dużej. Wykorzystanie całej karki papieru, wykonywanie zamaszystych ruchów pędzlem, ręką. Wykorzystano: utwór - P. Czajkowski – „Walc kwiatów" z „Dziadka do orzechów" Farby: plakatówki, tempery, wodne (do wyboru). Duże kartki papieru. Październik Wprowadzenie techniki collag'u. Rozwijanie zdolności skojarzeniowych. Kształcenie i rozwijanie myślenia twórczego, umiejętności doboru różnych materiałów i barw do realizacji własnej koncepcji Doskonalenie motoryki małej, cięcie, wydzieranie, klejenie. Wykorzystano: utwór - Dźwięki natury - "Burza" Kolorowy papier, stare zdjęcia, kolorowe czasopisma, tkaniny. Listopad Tworzenie jesiennego pejzażu (dorysowywanie do gotowego fragmentu ilustracji). Kształtowanie umiejętności wyrażania uczuć i emocji. Rozwijanie aktywności twórczej, rozwijanie wyobraźni, kształtowanie umiejętności doboru odpowiednich barw, doskonalenie motoryki małej. Wprowadzenie w temat poprzez aktywność ruchową- "taniec drzew na wietrze", "spadające krople deszczu", inne zabawy ruchowe związane z jesienna pogodą. Wykorzystano : utwór - S. Rachmaninow - Symfonia No. 2 Kartki z różnymi fragmentami jesiennego pejzażu. Grudzień Tworzenie w masie plastycznej. Pobudzanie i doskonalenie umiejętności ekspresyjnego wyrażania emocji za pomocą masy solnej. Rozwijanie motoryki małej, rozwijanie wyobraźni, rozwijanie aktywności twórczej Ugniatanie, wyrabianie masy plastycznej, formowanie dowolnych kształtów z masy. Wykorzystano : utwór - Mozart - "Piano concerto No. 21 in C major KV 467 Allegro vivace assai" Składniki na masę plastyczną. Styczeń Tworzenie obrazka przez dmuchanie farby- omawianie powstałej plamy. Werbalizowanie własnych skojarzeń, pomysłów związanych z wysłuchaną muzyką, rozwijanie wyobraźni twórczej. Rozwijanie twórczego myślenia i wyobraźni Poszerzanie słownictwa, kształcenie mowy opowieściowej. Ćwiczenia oddechowe - oddychanie przeponowe w pozycji leżącej, kształtowanie długości oddechu. Wykorzystano : utwór - Mozart - "Clarinet concerto in A major KV 622 Allegro" Papier, farby, plastikowe rurki. Luty Zmiana zakończenia wysłuchanej baśni muzycznej pt. „Czerwony kapturek". Rozwijanie umiejętności komunikacji werbalnej, rozwijanie umiejętności aktywnego słuchania, rozwijanie wyobraźni twórczej. Wykonywanie pląsów w rytm muzyki, naśladowanie ruchem gestów i ruchów wykonywanych przez bohaterów baśni. Wykorzystano: utwór - baśń muzyczna „Czerwony kapturek" Marzec Pantomima jako sposób na przedstawienie treści. Rozwijanie umiejętności aktywnego słuchania, odzwierciedlania i wyrażania emocji. Rozwijanie umiejętności wyrażania ruchem myśli i uczuć, rozwijanie ekspresji ruchowej. Wykorzystano: utwór - M. Musorgski „Obrazki z wystawy - Taniec kurcząt w skorupkach'' Kwiecień Spontaniczne tańce do muzyki. Rozróżnianie charakterystycznych cech muzyki pochodzącej z różnych krajów, rozwijanie umiejętności aktywnego słuchania. Swobodny ruch, taniec. Rozwijanie umiejętności wyrażania się ruchem. Wykorzystano: utwory -muzyka chińska -muzyka arabska -muzyka rosyjska -muzyka polska (mazurek, kujawiak) Maj Dopasowywanie ilustracji do wysłuchanej muzyki. Rozwijanie percepcji słuchowej, aktywnego słuchania muzyki i rozwijanie zdolności skojarzeniowych i spostrzegawczości, nabywanie umiejętności swobodnego wypowiadania się. Reagowanie ruchem na zmianę tempa, natężenia muzyki,barwę,nastrój. Wykorzystano: fragmenty utworów - C. Debussy - „Kołysanka Jimbo" „Serenada dla lalki" „Tańczący śnieg" „Malutki pastuszek" - R. Schumann - „Od obcych ludzi i krajów" „Mieć obawy" „Marzenie" Ilustracje o różnej tematyce. Czerwiec „Pocztówka wakacyjna” - praca plastyczna z wykorzystaniem różnorodnych materiałów. Reagowanie na zmiany w muzyce gestem i ruchem rozpoznawanie, nazywanie i określanie dźwięków pochodzących z różnych źródeł. Rozwijanie zdolności i wyobraźni plastycznej, wyrażanie pracą plastyczną nastroju wysłuchanej muzyki, projektowanie kompozycji tematycznych z różnorodnych materiałów. Rozwijanie umiejętności rytmicznych, naśladowczych z towarzyszeniem muzyki, posługiwanie się pomysłowością i wyobraźnią w swobodnym ruchu. Wykorzystano: utwory - „Koniec wakacji I" „Koniec wakacji II” „Na łące" Kolorowy papier, plastelinę, bibułę, klej, korek, piasek, kolorowe szkiełka, farby, kredki, tkaniny, włóczkę. 4. Procedury osiągania celów w programie autorskim: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 6 letnich”: Warunki realizacji programu autorskiego Program został przygotowany z myślą o dzieciach sześcioletnich. Może być realizowany zarówno w przedszkolu, jak i w szkole w grupie "0" lub I prowadzącą zajęcia jest nauczyciel mający wykształcenie w zakresie wychowania przedszkolnego lub nauczania zintegrowanego. Dzieci biorące udział w zajęciach nabyły już umiejętność posługiwania się pędzlem, nożyczkami, farbami, są sprawne intelektualnie i ruchowo. Wymagania lokalowe, to: sala wyposażona w stoliki i krzesełka w ilości odpowiadającej liczbie dzieci w grupie przedszkolnej lub szkolnej. Dodatkowo potrzebne jest miejsce na swobodny ruch, przemieszczanie się dzieci, np. podczas tańca. W sali znajduje się sprzęt CD do odtwarzania muzyki i płytoteka z następującymi utworami: · M. Musorgski - "Obrazki z wystawy" · S. Rachmaninow - Symfonia No. 2 · W. A. Mozart - Piano concerto No. 21 · W. A. Mozart - Clarinet concerto · Baśń muzyczna "Czerwony kapturek" · P. Czajkowski - "Dziadek do orzechów" · C. Debussy - "Kołysanka Jimbo" "Serenada dla lalki" "Tańczący śnieg" "Malutki pastuszek" · R. Schumann - "Od obcych ludzi i krajów" "Mieć obawy" "Marzenie" Ponadto do realizacji programu niezbędne są : duże kartki papieru (najlepiej w formacie papieru pakowego), kartki A4, tekturowe podkładki, farby plakatowe, wodne, tempery, nożyczki,kredki, kolorowe czasopisma, resztki tkanin,waciki, stare zdjęcia, plastikowe rurki, składniki do masy plastycznej i pojemniki na masę,różne ilustracje z fragmentami jesiennego krajobrazu. Metody, formy, środki w realizacji programu autorskiego 5. Scenariusz zajęć do programu autorskiego: „Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 6 letnich” SCENARIUSZ Z ZAJĘĆ Data: Klasa: 0 Temat dnia: Tworzenie jesiennego pejzażu inspirowane muzyką S. Rachmaninow’a - Symfonia 1. Cele kształcenia: a) poziom wiedzy - dziecko zna pojęcie jesieni - wie czym charakteryzuje się każda pora roku, w tym: jesień b) poziom umiejętności - dziecko umie odzwierciedlić ruchy charakterystyczne dla tańca drzew na wietrze i spadających kropel deszczu - dziecko potrafi samodzielnie wybrać sobie fragment jesiennego obrazka spośród obrazków przygotowanych przez nauczyciela - potrafi uważnie wsłuchać się w muzykę i kreślić jej nastrój i tempo - umie dorysować do gotowego fragmentu jesiennego obrazka c) poziom postaw - dziecko rozwija zdolność i wyobraźnię plastyczną (twórczą) - rozwija percepcję słuchową - kształtuje umiejętność odkrywania, rozpoznawania i wyrażania uczuć i emocji - rozwija wrażliwość wzrokową i słuchową - aktywnie słucha muzyki - rozwija spostrzegawczość - osiąga pomoc w pokonywaniu barier hamujących aktywność twórczą: nieśmiałość, obawy przed nieznanym 2. Metody nauczania: - podająca - pogadanka - problemowa – burza mózgów - praktyczna – eksperymenty i zajęcia praktyczne - metody wspierania aktywności uczniów: metoda twórcza 3. Formy pracy: - zbiorowa i indywidualna 4. Środki dydaktyczne: - różne ilustracje z fragmentami jesiennego krajobrazu, kartki papieru technicznego, farby (plakatowe, wodne, tempery), kredki, flamastry (do wyboru), klej - płyta z utworem S. Rachmaninow’a - Symfonia 5. Przebieg zajęć: Część I: - pogadanka nauczyciela z uczniami na temat wszystkich pór roku - nauczyciel pyta uczniów jaka jest teraz pora roku i czym się charakteryzuje? - wysłuchanie małego fragmentu utworu S. Rachmaninow’a - Symfonia – zapytanie o nastrój, tempo, skojarzenia - ogólne odczucia – „burza mózgów” - nauczyciel prosi dzieci, by wcieliły się w jesienne drzewa poruszane na wietrze i wykonały całym ciałem „taniec drzew na wietrze”, a następnie wcieliły się w kropelki deszczu i odzwierciedliły ruchami ciała taniec „spadających kropel deszczu” Część II: - nauczyciel prezentuje dzieciom kolejno ilustracje z fragmentami jesiennego krajobrazu - wypowiedzi dzieci na temat ilustracji; co przedstawiają, jakimi barwami są malowane i dlaczego akurat takimi (barwy jesienne) - nauczyciel tłumaczy zadanie polegające na naklejeniu na białych kartkach papieru wybranego fragmentu krajobrazu i dorysowanie reszty obrazka według własnego pomysłu dowolnymi przyborami (kredki, farby lub flamastry) - tłumaczy dzieciom, że w „tle” będzie leciała wcześniej już wysłuchana muzyka, która ma im pomóc wyrazić treść tworzonego pejzażu - rozdanie dzieciom kartek, fragmentów krajobrazu i przyborów - włączenie utworu muzycznego - praca dzieci - nauczyciel przechodzi po klasie i obserwuje jak dzieci radzą sobie z zadaniem, w razie potrzeby pomaga Część III: - oglądanie prac dzieci - dyskusja na temat każdej pracy - nauczyciel pyta dzieci, czy w jakiś sposób muzyka, którą mieli się inspirować pomogła im w stworzeniu jesiennego pejzażu - pogadanka 6. Ewaluacja programu autorskiego: „ Kształtowanie kreatywności inspirowane muzyką – zajęcia dla dzieci 6 letnich” 7. Literatura Daszyńska M.,Techniki plastyczne, Warszawa 1994. Jąder M., Krok w kierunku kreatywności. Program stymulowania twórczości na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, Kraków 2005. Jąder M., Krok w kierunku kreatywności. Zabawy i ćwiczenia, Kraków 2005. Marcinkowska K., Machejda-Kowalska K., Techniki plastyczne. Gładkie i chropowate, Warszawa 1995. Smoczyńska-Nachtman U., Muzyka dla dzieci ,Warszawa 1992. Stadnicka J.,Terapia dzieci muzyką, ruchem i mową, Warszawa 1998. Szczepańska M., Sztuka działań innowacyjnych. Program autorski. Metoda projektów. Metoda gier dydaktycznych. Metoda symulacyjna, Słupsk 2003/2004. Podręcznik małego majsterkowicza na cztery pory roku, Kielce 2003 Zabawy plastyczne dla małych i dużych, Warszawa 2005 Smoczyńska-Nachtman U., Kalendarz muzyczny w przedszkolu, Warszawa 1983 Przychodzińska-Kaciczak M., Muzyka i wychowanie, Warszawa 1969 Balchin J.,Powell M., Speedley G. Stevens C., Zabawy plastyczne, Warszawa 2002 Foose L. S., Ozdoby z papieru na cztery pory roku, Warszawa 2005 Betchman D. L., Stemplowanie darami natury, Warszawa 2005 Wetzel-Maesmanns S., Każde dziecko to potrafi, Warszawa 2005 Zakładka dotyczy zabaw, ćwiczeń, gier i różnych innych aktywności rozwijających w dzieciach pomysłowość. Łączenie różnych dziedzin i materiałów w jednym zadaniu z wykorzystaniem wszystkich zmysłów jest najlepszą formą przyswajania wiedzy i przekuwania jej w swoje pasje. Wykorzystanie aktywności multisensorycznych – różnorodności sensorycznej w pracach szkolnych i aktywnościach w domu inspiruje dzieci do podejmowania swoich oryginalnych działań… #FUNSENSORY Sam na bezludnej wyspie – zabawy dla dzieci ze spektrum autyzmuPomysłowe zajęcia na Dzień KreatywnościOgień – scenariusz zajęćMagiczna sowa – kolorowankaArt Jeż – kolorowanki na Dzień JeżaHalloweenowa kolorowanka dla miłośników detaliDzień Marzyciela – przykłady zajęć, inspiracje, scenariuszeKolorowanki z numeramiJestem kreatywny – wychodzą poza schemat – scenariusz zajęćScenariusz zajęć rozwijających zdolności twórcze u uczniów szkół podstawowychProgram zajęć kształtujących kreatywność w klasach przysposabiających do zawoduPalmy wielkanocne – scenariusz zajęć warsztatowych dla rodzicówElastyczność, oryginalność, płynność myślenia i wyobraźnia – zajęciaZwierzak z mojej wyobraźni – scenariusz zajęćKreatywność – dysleksja i autyzmStaję się kreatywny – scenariusz zajęćZabawy manualneRysujemy kwiatki krok po krokuRysowanie i pisanie – sensoryka, komunikacja, autyzmASD – tworzenie gier planszowychDziecko nauczycielem – Akademia KhanaCiekawe pomysły nie tylko na nagłe zastępstwa – ćwiczenia rozwijające wyobraźnię i twórcze myślenieKasztanowe potworki – zabawa SIProgram zajęć rewalidacyjnych z elementami twórczości dla uczniów klas IV – VII szkoły podstawowejOdkrywam świat z magicznym dywanem. Innowacja pedagogicznaZaczarowany ogród – zabawy dmuchaneProgram zajęć kształtujących kreatywność w klasach przysposabiających do pracyRymy – zabawa grupowaOhydne jedzenie – zabawa dotykowaPapier ręcznej robotyWorkowe emocjePinezki i gumki – motoryka mała SI*Sypkie obrazy – zabawy dotykowe SI*Kanał rynnowy – zabawa sensorycznaJako i puszki – inspiracje świąteczno-sensoryczneSpinacze na kieliszki – motoryka mała SIRóżne faktury – zabawy dotykoweKlamerki na puszki – motoryka mała SINauka wycinania – proste techniki*Lepienie z ciastoliny – motoryka mała/dotykSmaki – lubię, nie lubięZawody w segregowaniu nasion – SIZakupy – zabawa sensoryczno-społecznaPlastikowe butelki – zabawa SIŚliskie kształty – zabawa SIPocałuj lustro – zabawa SIZabawy z pianką do golenia – SIKonsystencja, dotyk – zabawa SIStyropianowe bombki – motoryka mała, schematŚwiąteczne klamerki – motoryka małaŚwiąteczne bombki – motoryka mała, schemat Kreatywność - umiejętności i twórcza postawa, szczególnie cenne przy rozwiązywaniu problemów oraz potrzebie podejmowania trafnych decyzji; zdolność obmyślania oryginalnych pomysłów dotyczących najrozmaitszych dziedzin życia. Kreatywność występuje więc nie tylko w nauce i sztuce, ale także w życiu codziennym, w pracach zawodowych itd. Wszelkiego rodzaju twórczość artystyczna - plastyczna, literacka, muzyczna daje nam okazję do przeżycia radości. Ułatwia wyrażanie siebie, swoich myśli i nastrojów, czasem trudnych do zwerbalizowania w zwykły sposób. Pozwala przeżyć satysfakcję z własnych dokonań, wzmacnia wiarę w siebie i poprawia samoocenę. Jest też przyjemnością, relaksem, zabawą. W przypadku osób upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym lub znacznym, dla których wyrażanie słowami przeżyć i doznań jest niezwykle trudne, możliwość wypowiedzenia się w innej formie jest niezwykle ważna i potrzebna. Pamiętać należy o tym, aby wykonywanie zadań odbywało się w atmosferze zabawy, bez rywalizacji i oceniania, bez zwycięzców i przegranych. Program będzie realizowany w trzech działach tematycznych: - rozwijanie twórczości artystycznej ,- rozwijanie indywidualnych zainteresowań ,- . Podejmowanie decyzji w sprawach ogólne programu - kształtowanie zainteresowań i ujawnianie zdolności — w szczególności zdolności muzycznych i plastycznych ,- rozwijanie u uczniów postawy ciekawości i otwartości ,- osiąganie maksymalnej zaradności i niezależności na miarę indywidualnych możliwości uczniów ,- kształtowanie umiejętności samodzielnego organizowania wypoczynku i czasu wolnego, - rozwijane kreatywności uczniów oraz ich uzdolnień i zainteresowań, - budowanie pozytywnego obrazu samego siebie, - umożliwienie uczniom aktywnego uczestnictwa w kulturze - uczenie się wnioskowania i podejmowania decyzji w sprawach codziennych ,- nabywanie umiejętności właściwego korzystania z różnych źródeł informacji ,- postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć ,- rozwijanie zdolności nawiązywania kontaktów ,- wdrażanie do niezależnego, odpowiedzialnego postępowania wewnątrz grupy społecznej ,- budowanie poczucia pewności siebie, zaufania do siebie, odpowiedzialności za siebie ,- współpraca z różnego rodzaju organizacjami na terenie najbliższych miejscowości ,- udział w imprezach sportowych, artystycznych i wystawach prac plastycznych organizowanych dla uczniów ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi ,Cele szczegółowe programu 1. Rozwijanie twórczości Rozwój indywidualnych zainteresowań-hobby .3. Podejmowanie decyzji w sprawach twórczości artystycznejPlastyka - Rękodziełło- umiejętne stosowanie różnorodnych środków artystycznego wyrazu ,- stosowanie technik z arteterapii ,- stwarzanie możliwości do własnych wypowiedzi za pomocą różnorodnych środków artystycznych ,- rozwijanie wrażliwości estetycznej , Muzyka- rozwijanie wrażliwości muzycznej,- rozbudzanie zainteresowań muzyką,- kształcenie poczucia rytmu ,- dostarczenie radosnych przeżyć muzycznych,Rozwój indywidualnych zainteresowań-hobbyTeatr- pobudzenie wyobraźni ,- wcielanie się w nowe role ,- nauka wiary we własne możliwości ,- nauka asertywności i empatii , Książka- rozwijanie zainteresowań czytelniczych ,- rozbudzenie wyobraźni ,Podejmowanie decyzji w sprawach samodzielne organizowanie wypoczynku i czasu wolnego, - właściwe korzystanie z różnych źródeł informacji ,- postrzeganie siebie jako osoby dorosłej i odpowiedzialnej,- zdolność nawiązywania kontaktów ,- niezależne i odpowiedzialne postępowanie wewnątrz grupy społecznej ,- budowanie poczucia pewności siebie i odpowiedzialności za siebie,- współpraca z różnego rodzaju organizacjami na terenie najbliższych miejscowości ,- udział w imprezach sportowych, artystycznych i wystawach prac plastycznych organizowanych dla uczniów ze specyficznymi potrzebami edukacyjnymi ,Realizacja wymienionych celów pozwoli na przygotowanie ucznia upośledzonego w stopniu umiarkowanym lub znacznym do lepszego radzenia sobie w życiu, na ukształtowanie człowieka kreatywnego, który będzie mógł się odnaleźć w przyszłej . Treści edukacyjne Zaprezentowane treści edukacyjne będą realizowane w trakcie jednostek lekcyjnych- Zajęcia Kształtujące artystyczna :- plastyka- rękodzieło- muzyka -kontakt z dziełami sztuki plastycznej - pomniki, wystawy ,- środki wyrazu plastycznego działania w różnych materiałach, technikach i formach ,- sztuka ludowa i zdobnictwo ,- rysowanie, kolorowanie, malowanie ,- malowanie na szkle ,- prace w papierze ,- swobodna ekspresja twórcza ,- origami ,- prace z masy solnej ,- wyklejanie, wydzieranie ,- wykorzystanie różnego rodzaju materiałów nie tylko plastycznych ( nawet odpadów ) ,- wykonywanie prac na aukcję bożonarodzeniową ,- ilustrowanie muzyki wybraną techniką plastyczną ,- zabawa w kolory — barwy pochodne ,- udział w konkursach plastycznych ,- modelowanie postaci, przedmiotów z plasteliny ,- płaskorzeźba — prace w mydle ,- słuchanie muzyki: młodzieżowej, ludowej, poważnej ,- nauka wybranych: piosenek, kolęd, pastorałek ,- utrwalenie Hymnu Państwowego ,- nauka piosenek o różnorodnej tematyce ,- rytmizowanie prostych tekstów ,- improwizacje muzyczne ,- określanie charakteru słyszanej muzyki ,- elementy tańca dyskotekowego — krok podstawowy ,- zagadki rytmiczne ,- koncert życzeń — śpiew indywidualny i zbiorowy ,- konkurs karaoke ,Indywidualne zainteresowania hobby:- teatr , kino- komputer- książka -podstawowa wiedza o teatrze i filmie ,- czytanie z podziałem na role ,- scenki dramowe ,- wyjazdy do kina ,- układanie puzzli 1000 rozwiązywanie zagadek, rebusów ,- uzupełnianie brakujących elementów w układankach ,- modelarstwo ( sklejanie wg instrukcji ) ,- wycieczka do biblioteki - założenie karty bibliotecznej ,- udział w zajęciach bibliotecznych , - założenie dziennika lektur , - głośne czytanie wierszy, fragmentów ciekawych książek , - udział w konkursach szkolnych ,- budowa książki ,- świat słowa pisanego — zagadki, rebusy ,- droga książki do czytelnika - quiz - nauka wybranego wiersza ,Podejmowanie decyzji w sprawach codziennych: - samodzielne załatwianie spraw w Urzędach Państwowych- korzystanie z ulotek reklamowych,- planowanie zakupów ,- planowanie wizyty u lekarza , - ostrożne podejmowanie decyzji – czytanie Umów i regulaminów ,4. Metody pracy Podczas realizacji treści edukacyjnych na przełomie klas I-III można wprowadzać różne techniki, dostosowując je do zainteresowania tematem, umiejętnością radzenia sobie z przedstawionymi zadaniami i poziomu aktywności uczniów w danym zespole klasowym. 5. Przewidywane osiągnięcia : Uczeń :- Zauważa swoje zdolności i trudności, upodobania, zainteresowania i podejmuje próby Rozpoznaje typowe rodzaje hobby. - Rozwija zainteresowania zgodnie ze swoimi Potrafi zorganizować sobie czas Rozróżnia wypoczynek czynny i Podejmuje próby pomocy w Poprawnie zachowuje się w stosunku do kolegów i osób Słucha muzyki, śpiewa samodzielnie ulubione piosenki, tańczy zgodnie z rytmem melodii. - Stosuje podstawowe techniki plastyczne w zakresie malarstwa, rysunku, wycinanki, Odróżnia film od sztuki teatralnej. - Uczestniczy w różnych formach aktywności kulturalnej- Załatwia skutecznie swoje „sprawy” w Urzędach Potrafi ostrożnie podejmować decyzje Procedury osiągania celów Ujęte w programie cele zostaną zrealizowane poprzez różnorodną działalność muzyczną, plastyczną, ruchową. Każda z nich kształtuje inne dyspozycje i umiejętności, a dopiero stosowanie ich wszystkich przyczynia się do ogólnej wrażliwości, rozwijania twórczej aktywności uczniów i ich zainteresowań. 7. Ocena osiągnięć uczniów Stosowane przez nauczyciela sposoby oceniania powinny pomóc w odkrywaniu radości tworzenia i mobilizowaniu uczniów do poznawania świata. Wyznacznikiem oceny powinna być: - aktywność ucznia i jego ekspresja ,- widoczne zainteresowania ucznia w zajęciach ,- rzetelność wykonania zadania, estetyka prac ,Zajęcia kształtujące kreatywność powinny rozwijać przede wszystkim wyobraźnię i twórcze myślenie. Przyczyniać się do lepszego samopoczucia dziecka w szkole i podwyższać jego pozycję w grupie. Muszą także cieszyć i sprawiać uczniom przyjemność. mgr Joanna Stępniewska

zajęcia rozwijające kreatywność program nauczania